“Ik heb last van wervelwinden” – Autismeweek

“Die kerel is echt een boom. Wel drie meter lang.”
“Dat kan helemaal niet.”
“Het was sarcastisch bedoeld”
“Ooh oké, ik dacht al…”

JeroenMijn broer heet Jeroen, is 28 jaar en woont nog bij zijn ouders. Hij gaat bijna op zichzelf wonen, dat wil zeggen: in een begeleid wonen project. Jeroen houdt veel van brandweerwagens, ambulances, politieauto’s, vrachtwagens en landbouwvoertuigen. Verder luistert hij graag naar rockmuziek en naar Nederlandstalige muziek. Hij kan je van elk nummer precies vertellen hoe het nummer heet en hij is heel goed in het onthouden van jaartallen van speciale gebeurtenissen. Ook kan hij als hij op de snelweg een ambulance ziet rijden, je precies vertellen waar die ambulance vandaan komt en door welk bedrijf de daaropvolgende brandweerwagen is gemaakt. Vroeger wist hij je van elke vrachtwagen te vertellen hoeveel ruitenwissers het voertuig heeft.

Jeroen heeft epilepsie en autisme. Hij heeft geen gedragsstoornissen, maar zit intellectueel gezien wel anders in elkaar dan de gemiddelde mens. Dat zie je niet aan hem, wat wel eens tot lastige situaties leidt.

De wereld kan soms heel onduidelijk zijn. Voor iedereen. Maar wanneer je autisme hebt, is dat nog net een tikkeltje lastiger. Sarcasme? Daar kan mijn broer niet mee om gaan. Hij neemt wat ik zeg letterlijk. Daardoor zijn sommige grapjes voor hem ook helemaal niet grappig.

jeroen3

Op 2 april was het Wereld Autisme Dag en deze week (31 maart t/m 7 april) is het de Nationale Autismeweek in Nederland. Een goede gelegenheid om Jeroen eens het hemd van zijn lijf te vragen. Maar niet letterlijk natuurlijk, dat is figuurlijk bedoeld.

De eerste vraag is gelijk een moeilijke. Kun jij uitleggen wat autisme volgens jou is?
(Diepe zucht) Pffff… Er zijn verschillende sterktes en soorten van autisme. Ik heb zelf een vorm van PDD-NOS. Door chromosomenonderzoek is bepaald dat autisme bij ons in de familie zit. Wanneer ik stress heb, kan ik door de bomen het bos niet meer zien. Dat is bijvoorbeeld wanneer ik geen overzicht meer heb door veel impulsen, veel vragen krijg of veel keuzes. Ik krijg dan last van wervelwinden in mijn hoofd en dan sla ik dicht. Het liefst luister ik dan muziek en gaat de wind weer liggen.

Fun fact: een wok restaurant is niet moeilijk voor Jeroen. Daar maakt hij geen keuzes in wat hij wil eten, eet bijna alles wat hij lekker vindt en heeft hij een vast patroon ontdekt waarin hij de gerechten eet.

Wat vind jij het lastigste aan het hebben van autisme?
Dat het niet altijd gaat zoals ik wil. Als ik teveel vragen krijg, raak ik vol en gaat alles door elkaar en vergeet ik meer dan de helft. Ik word dan ook heel erg moe in mijn hoofd. Ook als ik vermoeid ben, heb ik geen overzicht en heb ik maar een korte concentratie.

Vind jij dat je speciaal bent omdat je autisme hebt?
Nee, ik ben net zoals een ander.

Kun jij alles wat iemand zonder autisme ook kan?
Op sommige gebieden kan ik meer en op andere gebieden niet. Ik kan minder goed met impulsen en drukte omgaan. Omdat dan mijn overzicht weggaat. Zoals in het verkeer en tijdens drukke evenementen.

Is er ook een mooie kant aan autisme? Iets waarmee jij het voordeel hebt tegenoverstaande van iemand zonder autisme?
Ja, ik kan heel goed data onthouden en ik kan snel technische dingen ontdekken, zoals hoe iets los of vast moet met schroeven.

Jeroen is een jaar geleden ongeveer twintig kilo afgevallen. Dat dat zo goed ging, heeft ook te maken met zijn autisme. Jeroen kan heel goed volgens regels leven. Van de diëtiste kreeg hij regels over wat hij wel en niet mocht eten. Dan eet hij dat wel of niet. Lekker duidelijk.

Hoe is jouw leven anders dan dat van iemand zonder autisme?
Ik heb meer begeleiding nodig. Met het verkeer, sommige werkzaamheden, tijdens het sporten en in winkels. Dan heb ik iemand nodig die mij op sommige momenten afremt of juist motiveert.

jeroen2

Doen mensen anders tegen je omdat ze weten dat je autisme hebt? Zo ja, wat doen ze dan?
Soms wel. Sommige mensen worden meegaander, maar andere mensen keren mij de rug toe of maken misbruik van mij. Ze keren me dan denk ik de rug toe omdat ze op me neer kijken. Ook behandelen mensen mij vaak als een klein kind.

Wat vind je daarvan?
Niet leuk en ook pijnlijk. Als het lukt zeg ik er dan ook wat van, maar vaak sla ik dicht of negeer ik dat ze het doen. Wanneer mensen meegaander zijn, vind ik dat fijn. Dan voel ik me meer op mijn gemak. Ze maken de gesprekken voor mij dan rustiger en makkelijker door bijvoorbeeld minder vragen tegelijkertijd te stellen.

Heb je het gevoel dat er mensen zijn die écht begrijpen wat er in jouw hoofd om gaat?
Ja, mijn ouders, jij en mijn overbuurvrouw.

Welke tip zou jij mee willen geven aan mensen over hoe ze volgens jou om moeten gaan met mensen met autisme?
Ze moeten mensen met autisme nemen zoals ze zijn en ze als een normaal mens behandelen. Niet als een klein kind.

Wil je nog iets zeggen?
Mensen moeten vriendelijker tegen elkaar zijn en socialer. Ze moeten elkaar in hun waarde laten… (stilte) Krijg ik hier ook voor betaald?

Advertenties

Gepubliceerd door

Leonie Zuidersma

Heeft Kunst, Cultuur en Media gestudeerd aan de RUG. Is daarnaast beroeps chaoot. Meer over mij weten? Check dan mijn berichten bij De Algemene Wanhoop.

4 gedachten over ““Ik heb last van wervelwinden” – Autismeweek”

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s