‘Over de Doden Niets dan Goeds’ geldt niet voor “Achter Het Huis”

achter het huis

“Achter het Huis” – Hummelinck Stuurman. Gezien op: vrijdag, 12 januari 2018. Stadsschouwburg Groningen.

Frtiz Pfeffer wordt ineens een verkrachter en Margot Frank zijn slachtoffer. De mensen die tijdens de Tweede Wereldoorlog werden weggestopt in het Achterhuis, kennen inmiddels vele gezichten. Ze zijn vertolkt in talloze films, boeken en theaterproducties. Zo ook in “Achter het Huis”, wat aankondigt een eigentijdse bewerking te zijn van het wereldberoemde dagboek van Anne Frank. De toneelbewerking is geschreven door Ilja Leonard Pfeijffer, geregisseerd door Johan Doesburg en kent een sterrencast met onder andere: Hajo Bruins, Oda Spelbos, Raymonde de Kuyper en Cees Geel.

“Achter het Huis” volgt grotendeels wat er beschreven staat in het dagboek. Het eigentijdse hieraan zijn de (ik moet zeggen, uiterst creatieve) scheldkanonnades die Leonard Pfeijffer toegevoegd heeft. Zo roept Hermann van Pels tegen zijn vrouw: “JE HEBT MEER KRULSPELDEN DAN HERSENEN!” en “SCHELE LOOPSE TEEF!”. De scheldkanonnades en de speelstijl van Raymonde de Kuyper en Marie Louise Stheins zorgen ervoor dat de voorstelling varieert tussen een drama en een klucht. Verder kent de voorstelling alsnog veel stoffig taalgebruik.

Het decor bestaat uit een ijzeren omheining met daarin meerdere ‘ruimtes’ gemaakt van ijzeren palen, waar de acteurs zich doorheen bewegen. Wachtend, niets aan het doen. Zoals het toen geweest moet zijn. Het geeft heel goed dat lege, gevangen gevoel weer. Niet naar buiten kunnen, omdat de vijand daar is. De bezetter. Zoals meerdere keren in het stuk wordt gezegd: uit angst om opgesloten te worden, hebben ze zichzelf maar opgesloten. Een eigen gevangenis gecreëerd. Maar ja, wat is het alternatief?

achter het huis 3

Aangezien er al zoveel bewerkingen zijn gemaakt van “Het Achterhuis” en het toch een eigentijdse bewerking moest worden, moet Leonard Pfeijffer het idee hebben gehad dat hij er iets schokkends aan moest toevoegen. Na waarschijnlijk wat vrije brainstorm over wat er kan gebeuren als mensen voor twee jaar lang zo dicht bij elkaar opgesloten zijn zonder afleiding, moest Margot Frank (Amarenske Haitsma) verkracht worden door mede-onderduiker Fritz Pfeffer (#metoo). Dat Fritz Pfeffer door beroeps-smeerlap Cees Geel wordt gespeeld, helpt flink mee aan de door het publiek diepgevoelde haat tegen hem.

De verkrachting en daarop volgende miskraam van Margot vormt uiteindelijk een groot deel van de voorstelling. Met deze toevoeging is de voorstelling meer fictie met non-fictie elementen. Wat de familie Frank, de familie Van Pels en Fritz Pfeffer tot slechts personages reduceert.

Achter het Huis van Ilja Leonard Pfeijffer door Hummelinck Stuurman Theaterbureau in de regie van Johan Doesburg

Maar mag dat? Ik vind van niet. Voor mij in de schouwburg zat een schoolklas die zich de goorheid van meneer Pfeffer massaal aantrok. “Ik kan die vent niet uit staan!”. Hallo docente, leg nu maar uit wat wel echt en wat een verzinsel was. Hier is een strijd gaande die in kunst vaak gestreden wordt; de strijd tussen fictie en non-fictie. Wanneer mag je die twee mixen? Het kan heel interessant en leuk zijn om dat te doen, maar in dit geval niet.

Uiteraard bestaan er vele films en toneelbewerkingen over historische figuren, waarin lang niet alles op waarheid is gebaseerd. Zo heeft Phillip Carlyle, een personage uit “The Greatest Showman” (waarover ik vorige week schreef), die bepalend was voor de film-versie van P.T. Barnum ook nooit bestaan. Maar voor zo’n gigantische verzonnen extra drama (want het echte verhaal is niet dramatisch genoeg?) voor Het Achterhuis, ben ik absoluut niet klaar. Dat je er een halve klucht van maakt, met een larger-than-life Miep Gies (Stheins) is nog tot daar aan toe. Het schelden ontheiligd hen genoeg. Een verkrachting, inclusief miskraam van Margot, is wat mij betreft een grens te ver.

Wat vindt jij?

 

Bron foto’s: http://www.hummelinckstuurman.nl

Advertenties

Gepubliceerd door

Leonie Zuidersma

Heeft Kunst, Cultuur en Media gestudeerd aan de RUG. Is daarnaast beroeps chaoot. Meer over mij weten? Check dan mijn berichten bij De Algemene Wanhoop.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s